قریب + ناغیل


قريب

فریدون محمدی آرچان

زيندگي‌سيندن ايلهام آلديغيم،

اؤزونو آسميش قوجا كيشي‌نين،

قريب‌ليك خاطيره‌سينه

مردوم دا بونو اله سالميشديلار. يولدان كئچن اوشاق- موشاق داليسيجا داش‌دان- زاددان آتيب، اوجا سسله «آي دلي آللاه‌قولو» چاغيريرديلار. اؤز- اؤزونه «اوشاق‌ديلار، قوي دئسين‌لر، نه اولاجاق آخي، اونلار دئمك‌نن من دلي اولماديم كي» دئييب، اؤزونو ائشيتمه‌مزليكه ووروب، گولومسه‌يرك چيخيب گئديردي. يئتميش ياشيندا بير قوجا كيشي گره‌ك ده صبيرلي اولسون. بير نئچه گون ايدي كي، هاواسي اؤزونده دئييل ايدي. هئي گئجه‌لر يوخودان آييليب آلاتوردان دوروب اؤروشه چيخاردي. توكانا- زادا دا داي گئتمزدي. توكانچي جابير اونون بير نئچه تومن بورجونو هر گون ايسته‌مكله، هئي قاباغيني كسيب آخمورا تؤكمك‌له، آخيردا دا بورجونو بير كاغيذا يازيب توكانين قاپي‌سينا ياپيشديرماق‌لا، داي هئچ بوندان ال چكميردي و اونون بو بويدا كندده تكجه گئده‌جك يئري اولان، آرادا چاي ايچمه‌يه گئتدييي توكاندان دا آياغيني كسميشدي. ائله هردم چيخيب حيط- باجادا اوشاق كيمي اوتوروب سيزغين- سيزغين آغلاياردي. اوندا دا گوناه يوخ ايدي. كندده نه عمي‌سي يوخ، نه دايي‌سي، نه خالاسي، نه بير آيري‌سي. اونلار بو كندده گلمه حئساب اولونوردولار. اونون آتاسي قوربان، اوتاي آذربايجاندان نه ايسه كؤچوب اؤزونه بو كندده بير دالداناجاق يئر تاپيب بورادا قالميشدي.

كندده هر گون بير زادين اوسته، بير گون ايت بوغوشدوسونا، بير گون ايسه ده اوشاق بير- بيرينه يامان دئديك‌لرينه گؤره آغير بير تايفا داواسي دوشدويوندن، مردوم هاميسي داواخير اؤيرنميشدي و بير گون داوا دوشمه‌سه‌يدي هامي‌نين باشي آغريياردي. قوربان كيشي‌نين بير كسي اولمادان اؤزونو بير تايفايا ياخينلاتماسي واجيب گؤروندويوندن آشاغي‌باش محلّه‌دن، فاغير آلي‌دان، اوغلو آللاه‌قولويا بير قاليق قيز آلماسي هله ده آللاه‌قولونون ياديندان چيخماميشدي. يازيق آللاه‌قولو دا اوّل‌دن بو كندده قالماغا راضي اولمادان آتاسي‌نان نئچه يول سؤزه گلديك‌لريني دوشوندوكجه داها كدرلنيب و گئديب آتاسي‌نين قبيري اوستونده اوتوروب ساآتلارلا فيكره دالاندا دا مردوم «اونون باشينا هاوا گليب»- دئييردي. اونلارين باشينا گلن ايشلر، كئچيرتديك‌لري گونلر و كئچميش حياتلاري حاققيندا مردوم ائله سؤزلر، ائله شاييعه‌لر بوراخيرديلار كي، اونون آتاسي‌نين دا هئچ بو سؤزلردن خبري يوخ ايدي، اوندا قالميش آللاه‌قولو اولسون. ايت تاپمايان سؤزو مردوم ائشيب چيخاريرديلار. بو سؤزلرين آراسيندا آللاه‌قولويا چوخ توخونان سؤز، مردومون آخير گونلرده اونلارين نه اوچون اؤز يوردلاريندان قاچيب گلديك‌لري حاقدا و آللاه‌قولونون باجي‌سينين دوشمان الينه دوشدويوندن، اونو و آتاسيني بي‌قئيرت حئساب ائتديكلري بوراخديقلاري شاييعه ايدي.

او لنكران كيمي گؤزل شهردن هله ده اوره‌يي چيخماميشدي و هردم آراز قوزاييندان ائنيب، نئشتري چاييندان دا كئچيب و چيخيب گونئي‌ده‌كي ندير تپه‌سي‌نين باشيندان اوتاي آذربايجانين داغلارينا باخيردي. آتاخان‌به‌ي‌نن نئجه ساواشديقلاري و خان بونلارين ائويني نئجه تالاديغي و آللاه‌قولونون ايكي ايگيد قارداشينين اود وورولموش ائولرينده، آلووون ايچينده جيزديغي چيخاندا آللاه‌قولونون اليندن هئچ ايش گلمه‌دييي هله ده بير يوخو كيمي آللاه‌قولونون ياديندا ايدي. او، آرزي ائله‌ييردي كئشگه، قارداشلاري‌نين آجي اؤلوموندن سونرا آغير وضع‌ده خسته‌لنميش و سارسيلميش باجي‌سينين، اؤزونه اود ووردوغو گون، اونو يانديران آلوو ائله بونلارين هامي‌سينين جانينا دوشوب و ايندي بئله جان‌يانديريجي ناحاق شاييعه‌لري ائشيتمه‌يه‌يدي. يا كئشگه بو كنده گلنده بير يئرده دوشوب اؤله‌يديلر و بورايا هئچ گليب چاتمايايديلار كي، ايندي بو سؤزلري ائشيتمه‌يه محكوم اولسونلار.

آرواد- اوشاق اله دوشمه‌سين دئيه، گئجه‌ ياريسي كنددن چيخيب، اون‌ گوندن سونرا بو كنده گليب چاتمالاري و هاواسي ياخشي اولدوغونوندان بورادا قالديقلاريني يادا سالماق آللاه‌قولونو برك سينيخديرميشدي. بير طرفدن قارداشلاري‌نين و باجي‌سينين اؤلومو و او بيري طرفدن ده كندده مردومون گون‌به‌گون آرتان شاييعه‌لري اونون جانيني بوغازينا ييغميشدي. بئچارا كيشي‌نين بير كسه ده دردين دئمه‌يه گوجو چاتميردي. بير دفه كنده گلن امنييه‌يه آچيب درديني دئدييي و اونون بونا گولوب لاغا قويدوغونو خاطيرلاياندا اؤز درديني اؤز اوره‌يينده گيزله‌ديب و بير كسه دئمه‌مه‌ييني هر ندن ياخشي سانيردي.

اينديسه آللاه‌قولونون اوچ جاوان اوغلو وار ايدي. اونلارين كندده اكين يئرلري اولمادان اونلارين اوزاق شهرلرده ايشله‌مه‌يه گئتمه‌سي آللاه‌قولونو لاپ تك قويموشدو. او، اوتوروب، دوروب باشينا گلن گونلره فيكيرلشديكجه آلنيندا يازيلان قارا گونلره گؤره هارا شيكايت ائله‌يه‌جه‌ييني تاپا بيلمه‌دن گون‌به‌گون اريييب، بير دري بير سوموك اولموشدو.

بايرام‌ آخشامي ايدي. اوشاقلاريندان دا بير خبر يوخ ايدي. آز قالا باغري چاتداياجاقدي. آروادي ائوده ناماز قيلديغيندان، حيطه چيخيب بير زاد ايتيرن آدام كيمي اويان- بويانا گئديب داريخديغيندان، چيخيب تنگه‌ده اوتورموشدو. گؤزون شهر يولونا تيكيب دوداغينين آلتيندا بير كيمسه ائشيديب لاغا قويماسين دئيه، گيزلينجه «هامي‌نين بالاسي گلدي، بس منيم بالام هاني» اوخويوردو. گون باتميشدي. آللاه‌قولو تنگه‌ده اوتورا بيلمه‌ديييندن گليب ائوده قورو يئرده اوزانيب، يئرينه تيكان سريلن كيمي هئي چابالاييردي. آروادي كيشي‌نين جان وئرن آدام كيمي بو حاليني گؤرن كيمي قاچيب اؤز قارداشلارينا هاي ووروب «سيزي آللاه تئز اولون، آللاه‌قولو جان وئرير» دئيه‌نده قارداشلاري اونون بو اوتانمامازليغيندان و اونلارين يانيندا اري‌نين آديني ديله گتيرديييندن آجيقلانيب، اونون اوستونه شيغيييب، «جهننمه اؤلور، گورا اؤلور، آللاه‌قولو اؤلمه‌سين كيم اؤلسون، اونون تايلاري‌نين قبيرلري‌نين اوستونده آت هؤروك‌له‌ييب‌لر» دئييب و اونو ائودن چيخارتديلار. تنگه- باجادا دا هئچ بير جين-ي بشر يوخ ايدي. يازيق آرواد بيلمه‌ييردي، كيمين قاپي‌سيني دؤيوب كؤمك ايسته‌سين. اؤز قارداشلاري بئله جاواب وئره‌نده اؤزگه‌سيندن نه اومماق اولاردي!

يالقيز- يالقيز قاييديب ائوه گيره‌نده كيشي‌نين دوروب اوتوردوغوندان هم فرحله‌نيب، هم ده اوغلانلارينين يئريني بوش گؤردويوندن بير آز كدرلندي. كيشي‌نين تيركيمه تيكيلميش آچيق گؤزلريني گؤرنده اوره‌يي‌نين باشيندان بير ايستي شئي آخدي. تئز ياخينا گليب اري‌نين قولوندان ياپيشدي. بير باليشجا گتيريب اونون ديرسه‌يي‌نين آلتينا قويوب، «هارا گئتميشدين آي آرواد؟» سوآلينا دا آجي بير گولوش‌له جاواب وئرمه‌دييندن، ارينه نه اولدوغونو دئمك ايسته‌مه‌دي. آنجاق اري نه اولدوغونو ياخشي بيليردي، اونا گؤره ده آرتيق بير زاد سوروشماييب، گؤزلريني يوموب دوداقلاريني چئينه‌دي.

آروادي سحره ياخين آييلان كيمي اري‌نين دوروب نم‌هايانا گئتمه‌سيني گؤردو. تئز يئريندن قالخيب حيه‌طه ساري قاچدي. حيه‌طي بوتون گزدي، تنگه‌يه چيخدي آنجاق آللاه‌قولودان بير خبر يوخ ايدي. شهر طرفيندن بير ماشين سسي گليردي. ماشين گلدي، گلدي ديك اونون يانيندا داياندي. ماشينين قاپيسي آچيلان كيمي اوغلانلاري بيربه‌بير يئره دوشدو. آنا، تئز «ممّد، ممّد»- دئييب، بؤيوك قارداشلاريندان اوّل اون اوچ ياشيندا اوزاق شهرلره گئديب ايشله‌ين اوغلو ممّدي قوجاقلادي. اوشاقلاري «آنا، بايرامين موبارك، ساباهين خئيير اولسون» دئيه، آنالاري‌نين ندن يولدا نيگران دايانديغيني سوروشدوقدا «بالا، آللاه‌قولو يئنه نم‌هارا گئديب، سيزي آللاه گئدين گؤرون چايا گئتمه‌ييب». بؤيوك اوغلو، اورتانجيل قارداشيني دا گؤتوروب تئز آراز قوزاييندان آشيب چايا ائنديلر. آنا دا ممّدين اليندن ياپيشيب اونو ائوه آپاريب تئز اونا چاي- چؤرك حاضيرلاييب، قاباغينا قويدو. ممّد ده آناسينا بايرام پايي آلديغي آغ يايليغي چيخاريب آناسي‌نا وئردي. آتاسينا آلديغي آغ كؤينه‌يي ده آناسينا گوستريب دئدي كي، آتاسي گلجه‌يين تئز اونا وئريب اونون دا بايرامين موبارك‌له‌يه‌جك. آناسي دا اوغلونو باغرينا باسيب سئوينج‌دن نم- نم گؤز ياشلاريني آخيداراق اوغلونون ياناغلاريني ايسلاتدي …

حيطده آياق سسي گلديييندن قارداشلاري‌لا آتاسي‌نين گلديييني دويان ممّد تئز آغ كؤينه‌يي گؤتوروب اوزونه توتاراق قاپي‌‌نين داليندا داياندي كي، قاپي آچيلان كيمي كؤينه‌يي آتاسينا وئريب اونو سئوينديرسين. قاپي آچيلدي. ممّد تئز كؤينه‌يي قالخيزدي آتسين آتاسي‌نين باشينا آنجاق، اورتانجيل قارداشي‌نين آغلار گؤزونو گؤردويوندن بير آز ديكسينيب آتاسيني آختاراراق گؤزو بؤيوك قارداشي‌نين بئلينده شيرين يوخويا گئدن آتاسينا دوشوب قاچدي «آتا، آتا دور سنه آغ كؤينك آلميشام. دور باخ، هئچ بئله بير كؤينك كندين كادداسي دا گئيمه‌ييب. آتا، آتا … آتا …» دئيه سسيني ياواشيتدي. بؤيوك قارداشي‌نين اوزونه باخاراق قارداشي اوزونو اويانا چئويريب آغلاماغا باشلادي…

ساوالاندان اسن سازاغين سويوغو، باغروون داليندان چيخان گونون ايستي‌سيني ياددان چيخارتميشدي. هردم دوورالارين اوستونه قونان قارانقوشلار دا جوققولداشاراق باهارين گلمه‌سيني خبر وئريرديلر. او بويدا كندده، صؤبح آلاتوردان يوخودان دوران قوشلارين سسينه جاواب وئرن تكجه اوچ اوغول، بير آنانين «دده‌واي» سسي اولموشدو.

یازان:  فریدون محمدی آرچان

Bir cavab yazın

Sistemə daxil olmaq üçün məlumatlarınızı daxil edin və ya ikonlardan birinə tıklayın:

WordPress.com Loqosu

WordPress.com hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Twitter rəsmi

Twitter hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Facebook fotosu

Facebook hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Google+ foto

Google+ hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

%s qoşulma

%d bloqqer bunu bəyənir: