آیا سرخ جامگان شیعه نبودند؟ یازان: دکتر حسین فیض الهی وحید


يازينين آدي: آیا سرخ جامگان شیعه نبودند؟  یازان:  دکتر حسین فیض الهی وحید

بابک قهرمان بزرگ و ملی آذربایجان در سال 201 هجری قمری بر علیه اشغالگران آذربایجان قیام کرد و توانست در عرض بیست و دو سال قیام خود چهل و دو حمله بزرگ دشمن را دفع کند و چندین ارتشبد و سپهبد دشمن را شکست داده و اسیر نماید.
((ابو منصور بغدادی)) مولف کتاب((الفرق بین الفرق)) تعداد جنگجویان بابک را حدود سیصد هزار نفر                می نویسد(1) و ((مسعودی)) نویسنده کتاب ((مروج الذهب)) به صراحت می نویسد((نزدی بود خلافت را از پیش بردارد.))(2)
جنگجویان آذربایجانی چون لباس سرخ می پوشیدند لذا از طرف مردم ((قیزیل گئییم لر)) یعنی((سرخ پوشان)) و از طرف اعراب ((الحمراء)) به معنی((سرخ جامگان)) نامیده شدند.
دستگاه تبلیغاتی حکومت ((سیاهپوش)) عباسی در عرض 22 سال تبلیغات گسترده خود در جهان اسلام چنین وانمود می کرد که سرخ جامگان ((مزدکی)) هستند و می خواهند ((خلافت اسلامی)) را سرنگون نمایند. با توجه به اینکه بر اساس نوشته کتاب ((تبصره العوام)) مزدک پیغمبر باستانی ایران در ((تبریز)) متولد شده و مرام و مسلک خود را بیشتر در آذربایجان رواج داده بود لذا این اتهام برای بابکیان از کاربرد خاصی برخوردار بود.
به هرحال اتهام مزدکی بودن برای بابک و بی پایه و اساس بودن آن ((اظهر النار من المنار)), ((روشنتر از آتش در بالای منار)) می باشد. چه همانطوریکه می دانیم دستگاه خلافت عباسی هر ((قیام شیعی)) را به اتهام ((باطنی گری و مزدکی گری)) و سایر تهمتهای گوناگون به مردم می شناساند و سند بطلان این نوع اتهامات همان نوشته          ((ابن حوقل)) در کتاب ((صوره الارض)) است که خود در کوههای بذ (مرکز اصلی قیام سرخ جامگان) گردش کرده و به صراحت می نویسد: ((در قریه های ایشان (سرخ جامگان) مساجدی است و قران می خوانند.))(3)
((خواجه نظام الملک طوسی)) وزیر ((ملکشاه سلجوقی)) نویسنده کتاب ((سیر الملوک)) یا ((سیاست نامه)) – که دشمن خونی شیعیان بود و عاقبت نیز به دست فداییان اسماعیلای کشته شد- با نفرت تمام از باطنیان یعنی اتهام کلیه شیعیان تاریخ؛ می نویسد: ((بهر وقت که خرم دینان خروج کرده اند باطنیان با ایشان یکی شده اند و ایشان را قوت داده و هرگاه که باطنیان خروج کنند خرم دینان بیاایشان یکی شوند و به تن و مال ایشان را قوت دهند که اصل هردو مذهب … یکیست.))(4)
او باز به تاکید تمام در فصل چهل و هفتم در بخش ((خروج بابک)) در رابطه با ((باطنیان)) می نویسد:((در ایام مامون خرم دینان خروج کردند از ناحیت اصفهان و… قومی از باطنیان با ایشان پیوستند و به آذربایگان شدند و به بابک پیوستند.))(5)
برای اینکه بدانیم اتهام ((مزدکی)) بودن برای ((سرخ جامگان)) چقدر کمرنگ است بهتر است اشاره شود که ((سرخ جامگان)) به ((تناسخ و حلول)) معتقد بودند در صورتیکه ((مزدکیان)) بیشتر به تناسخ اعتقاد داشتند و اعتقاد به ((تناسخ و حلول)) از اعتقادات ((غلات شیعه))(شیعیان افراطی) و مخصوصا ((گوران های آذربایجان)) است که به غلط ((علی اللهی)) نامیده می شوند. و نیز برای اینکه بدانیم خرمدینان شاخه ای از این شیعیان افراطی بوند کافی است اشاره کنیم که ((سرخ جامگان)) باقی مانده چهارهزار سپاهی اعزامی از آذربایجان بودند که در جنگ قادسیه بعد از کشته شدن فرمانده کل قوای ایران به نام رستم فرخزاد که از یک سلسله نیمه مستقل آذربایجانی به نام((آذریان)) بودند؛ با سعد وقاص فرمانده سپاه مسلمانان صلح کرده و چون از ننگ شکست سپاهیان ایران روی برگشت به آذربایجان را نداشتند به اطراف پراکنده و به خصوص در کوفه ساکن گردیدند. کم کم در اثر برخورد محبت آمیز مسلمانان و به خصوص آل علی(ع) آنها تمایل و رغبت به اسلام پیدا کردند و تحت نام ((حمراء)) که در فارسی همان ((سرخ جامگان)) می شود به طرفداری از حضرت علی(ع) پرداختند و حتی عده ای از آنها مثل            ((مسلم بن عوسجه آذربایجانی)) به قدری به حضرت علی(ع) نزدیک و یار وفادار او گردید که امام علی(ع) او را در بیشتر مواقع ((برادر)) خطاب می کرد. جنگجویان آذربایجانی((الحمراء)) بعد از به خلافت رسیدن حضرت علی(ع) در رکاب مشارالیه در جنگهای مختلف شرکت کردند و بعد از فاجعه کربلا نیز- که حدود ده الی دوازده تورک در رکاب امام حسین(ع) بودند- برای گرفتن انتقام از قاتلان امام حسین(ع) به قیام((مختار بن ابوعبیده ثقفی)) پیوستند. در آن زمان تعداد آنها با توالد و تناسل روبه فزونی نهاده بود به طوریکه در قشون مختار ثقفی بیست هزار نفر از همین شمشیرزنان آذربایجانی حضور داشتند که اعراب به خاطر پوشش سرخ آنها به ایشان ((حمراء)) می گفتند و زبان آذربایجانی زبان حاکم اردوگاه مختار ثقفی بود بطوریکه ((دینوری)) مولف کتاب معروف((اخبارالطوال)) از قول عمیربن حباب – که از لشکر شام به سپاه مختار پناهنده شده بود- نقل می کند که در دیدار با((ابراهیم بن مالک اشتر)) فرمانده ارتش مختار به او می گوید: ((هنگامی که وارد اردوگاه تو شده ام اندوهم شدت یافته است و این به آن جهت است که تا هنگامی که پیش تو رسیدم هیچ سخن عربی نشنیدم.))(6)
یعنی در اردوگاه قیام کنندگان بر علیه امویان تنها زبان آذربایجانی رواج داشت.
لذا بی جهت نیست که در قیام مختار ثقفی انواع و اقسام کمک های مادی و معنوی از طرف آذربایجان به قیام کنندگان می رسید و بعد از شکست قیام نیز بیشترین ضربه را نیز همکین ((سرخ جامگان)) یا به قول اعراب ((حمراء)) ی آذربایجانی متحمل شدند و گروهی از آنان از خوف بنی امیه مجبور به مهاجرت دوباره به موطن خود یعنی آذربایجان گردیدند تا ترتیب قیامهای بعدی را بدهند که یکی از همین قیامها قیام بابک خرمدین بود.
((سرخ جامگان)) چنان رعب و وحشتی در دل حکام بغداد ایجاد کرده بودند که خلفای بغداد مجبور شدند از منفورترین مهره های خود یعنی((علی بن هشام))- به شهادت رساننده ی حضرت امام رضا(ع) امام هشتم شیعیان- جهت سرکوبی جنبش((سرخ جامگان)) استفاده کنند و این فرد منفور را که امام رضا(ع) را با انگور زهردار مسموم کرده بود با لشکری گران به سوی آذربایجان بفرستند که عاقبت او نیز سر در راه همین سودا نهاد و سرش بقرباد رفت.
البته دلایل دیگری نیز مبنی بر ((غلات شیعه)) بودن خرمیان در دست است و حتی((ابو منصور بغدادی)) مولف کتاب((الفرق بین الفرق))- که دشمن خونی شیعیان بود- مجبور به اعتراف گردیده که ((بابک خرم دین)) مسلمانانی راکه در میان اتباع او بودند در اقامه شعائر دینی منع نمی کرد و حتی ((بابکیان)) ایشان را در ساختن مساجدشان کمک می کردند.(7)
ولی بااینهمه باز تاریخ نویسان مغرض همیشه بر ماهیت ((مزدکی)) قیام بابک این فرزند غیور آذربایجان تاکید داشتند و تحت تاثیر تبلیغات شدید حکومت ((سیاهپوش)) عباسی بر آن دامن می زدند ولی جواب تمام این تبلیغات پوچ و توخالی حکومت عباسی را یک عرب مسلمان جغرافی دان و سیاح که خود به کوههای بذ یعنی محل اقامت ((سرخ جامگان)) رفته بود به صراحت و روشنی داده است و آن اینکه ((در قریه های ایشان مساجدی است و قران می خوانند.))(8)
جالبتر اینکه همان نظام الملکی که عاقبت به دست شیعیان ترور گردید و سخت بر ماهیت مزدکی قیام بابک اصرار داشت ناخودآگاه در مورد ((جلسات مهم)) سرخ جامگان می نویسد:((خرمدینان هرگاه که مجمعی سازند یابه مهمی نشینند و به مشاورت پردازند بر ابومسلم و مهدی و فیروز پسر فاطمه که او را کودک دانا خوانند صلوات دهند.))(9)
که ((صلوات)) فرستادن بر حضرت ((صاحب الزمان))(عج الله) آن هم در اول جلسات مهم مشورتی واصلا نفس خود ((صلوات)) نشانگر پوچی اتهامات حکومت عباسی مبنی بر ((مزدکی)) بودن آنهاست و جالب اینکه اسم اصلی بابک هم ((حسن)) و نام برادرش هم((عبدالله)) بود.(10)
باز جالبتر این است که ((سرخ جامگان)) حکومت بغداد را نه مسلمان بلکه ((یهودی)) و به اصطلاح امروزی ((صهیونیستی)) می دانستند چنانکه ((طبری)) مولف((تاریخ الرسل و الملوک)) در مورد جنگ یکی از سرداران بابک به نام ((آذین)) با افشین می نویسد که وقتی آذین در مقابل لشکر افشین صف آرایی کرد خانواده اش را نیز به همراه داشت. بابک پیغام فرستاد که بهتر است خانواده را به قلعه بفرستد که امن تر است و آذین به بابک پیغام داد ((من از یهودیان حصاری شوم هرگز خانواده ام را وارد قلعه ای نمی کنم.))(11)
در متون تاریخی وقتی سخن از لشکریان خلیفه بغداد می رود ((سرخ جامگان)) از آنها به لفظ ((یهودی)) و((یهودیان)) نام می برند که نشان می دهد از دیدگاه بابکیان آنها نه با مسلمانان بلکه با یهودیان غاصب می جنگیدند. حال با این تفاصیل باید چه کسی جوابگوی این اتهام بابکیان مبنی بر یهودی و به اصطلاح امروزی صهیونیستی بودن حکومت خلفای عباسی باشد؟!
در خاتمه با تاسف؛ لازم به یادآوری است که همانگونه که آن شاعر فارس زبان در مورد عقاب و پر عقاب شعری سروده مبنی بر اینکه تیری از چله کمان صیادی خارج و برتن او در اوج آسمان نشست و او متعجب از اینکه هیچ تیری را قدرت اینهمه پرتاب به اوج را نبود که برتن او نشسته است:
چون نیک نظر کرد پر خویش بر آن دید                               گفتا زکه نالیم که از ماست که بر ماست
به مصداق همین شعر نیز ترکان باید از خود بنالند که ((خلیفه بغداد)) یعنی((المعتصم بالله)) هشتمین خلیفه عباسی خود یک ترک زاده از مادری به نام ((زمرد خاتون)) بود و در زمان او قدرت ترکان در خلافت بغداد  در مقابل عناصر عرب و عجم اوج گرفت و او پایه گذار ورود عنصر جدید ترک به صحنه سیاست و خلافت بغداد محسوب می شود و ((حماسه فتح عموره)) به دست او از حماسه های بزرگ جهانی است که به خاطر نجات یک زن اسیر ترک- که اسیر رومیان گردیده و باتفاخر گفته بود که معتصم نمی گذارد او اسیر رومیان باشد بلکه با((دویست هزار سوار ابلق)) آمده اورا نجات خواهد داد و مورد استهزاء و تمسخر رومیان قرار گرفته بود- دستور داد ((دویست هزار سوار ابلق)) فقط با اسبهای ابلق چون صاعقه بر سر رومیان فرود آیند و آن زن ترک را نجات دهند که بدین ترتیب بزرگترین شهر رومیان که از اول اسلام سقوط نکرده بود توسط او فتح گردید و نیز ((افشین)) که خو یک ((شاهزاده ی ترک)) از ترکستان بود که سپهسالار ((المعتصم بالله)) ترک گردیده بود به همراه سایر سردارن ترک مثل((بغای ترک)) و ((بشیر ترک)) به جنگ کسی رفتند که او نیز همزبان آنها بود و می توانستند اتحاد و مثلثی تشکیل داده و خلافت را به تمامی از آن ترکان کنند ولی نکردند و هرسه عنصر ترک در مقابل هم قرار گرفتند و یکی به دست دیگری نابود گردیدند. بابک به دست افشین و افشین نیز که خود قصد کودتا برعلیه معتصم را داشت با یک ((ضد کودتای المعتصم)) نابود گردید و بناچار دایی افشین که فرمانروای آذربایجان بود و ((منکجور)) نام داشت بر علیه خلیفه شورید و با خرمیان دسیت به یکی کرد که خود مبحثی دیگر و شورشی دیگر در آذربایجان الست.

منابع و ماخذ:
1-   الفرق بین الفرق- ابو منصور عبدالقادر بغدادی- باب چهارم- ترجمه دکتر محمد جواد مشکور- ص 203
2-   مروج الذهب- ابوالحسن علی بن حسین مسعودی- جلد دوم- ترجمه ی ابوالقاسم پاینده- تهران- انتشارات علمی و فرهنگی- چاپ پنجم- 1374- ص 471
3-   سفرنامه ابن حوقل(ایران در صوره الارض)- ترجمه وتوضیح دکتر جعفر شعار- انتشارات امیرکبیر- تهران- چاپ دوم- 1366- ص 116
4-   سیر الملوک(سیاست نامه)- خواجه نظام الملک- به اهتمام هیوبرت دارک- بنگاه ترجمه و نشر کتاب- تهران 1340- ص 290
5-   همانجا- ص 291
6-   اخبار الطول- ابوحنیفه احمدبن داود دینوری- ترجمه دکتر محمود مهدوی دامغانی- نشر نی- تهران 1364- ص 339
7-   الفرق بین الفرق- ص 204
8-   سفرنامه ابن حوقل- ص 116
9-   تاریخ ادبیات ایران(که از سیاستنامه نقل کرده)- ص 486
10-   تاریخ طیری یا تاریخ الرسل والمنلوک- محمدبن جریر طبری- جلد سیزدهم- ترجمه ابوالقاسم پاینده- انتشارات اساطیر- چاپ دوم- 1354- ص 5825

Bir cavab yazın

Sistemə daxil olmaq üçün məlumatlarınızı daxil edin və ya ikonlardan birinə tıklayın:

WordPress.com Loqosu

WordPress.com hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Twitter rəsmi

Twitter hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Facebook fotosu

Facebook hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Google+ foto

Google+ hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

%s qoşulma

%d bloqqer bunu bəyənir: